Verrassing
Ineens viel het me op, dit jaar. Al die fruitbomen en struiken die in Duitsland langs wegen en in weides staan. Niet alleen daar, rond het dorp waar een vriend woont die we vorig jaar hebben bezocht, maar ook hier, in twee heel andere streken waar we dit jaar met vakantie waren. Vorig jaar was ik verrast geweest over al die appels die in de berm lagen. Spontaan heb ik een maaltje geraapt en er lekkere appelmoes van gekookt. De appels hebben we dit jaar laten liggen. Nu snoepten we bramen, zo zoet en sappig als ik in geen jaren geproefd heb. Zo vervullend dat we aan een enkele genoeg hadden. En vrienden bij wie we dit jaar op bezoek waren hebben ons mirabellen laten proeven. We kwamen ze tegen op onze wandeling; wij kenden ze nog niet. Wat een verrassing. Wat een heerlijkheid! Het werd ons zomaar gegeven!
Royaal
In een brochure lees ik een mooi woord: Streuobstwiese. Je kunt het vertalen met ‘boomgaardweide’, maar dan mis je het mooie van het woord wat mij betreft. Streuen betekent strooien. Streuobst als strooifruit van een of enkele bomen en struiken. Daarin klinkt het vrijgevige, het royale, het ‘om niet’ van Gods schepping. Er zit niet per se een doel achter, er wordt geen nut nagestreefd, zoals bij een Obstplantage, een voor productie aangeplante boomgaard. Het is er. En dat ‘het’ is overvloedig. Misschien niet zozeer in de opbrengst van de oogst. Wel als kenmerkende elementen in het landschap waaraan mensen zich kunnen oriënteren en waarvan we kunnen genieten. En meer nog: als levensruimte en voedingsbron voor ontelbare planten, dieren en micro-organismen.
Dankbaarheid
De brochure vond ik in een oude gotische kerk. Het is een uitgave van het aartsbisdom Freiburg over Erntedank, oogstdankdag, met als thema: paradijselijk. Het nodigt in allerlei artikelen uit tot dankbaarheid voor wat ons geschonken wordt aan voedsel om van te leven. Voor verwondering over wat ons gegeven wordt, zomaar voor het oprapen en plukken. Voor dankbaarheid voor Gods goede gaven zelfs in het kleinste organisme.
Menselijke inzet
Maar de brochure blijft niet steken in gelovige romantiek en paradijselijke beelden. Er wordt ook in stilgestaan bij de velen die vrijwillig en beroepsmatig meewerken aan de Schepping om mensen te blijven voeden. Juist nu met de veranderende omstandigheden van natuur en klimaat waar we allemaal mee te maken hebben. Dat wij begin augustus al overheerlijk rijpe bramen konden plukken is daar slechts een klein teken van. De hitte, de droogte, natuurbranden, beregeningsverboden en verzilting die zich voordoen, zijn natuurlijk veel ingrijpender en verontrustender. Niet alleen voor mensen, zeker ook voor dieren en planten. Bijdragen aan de transities die nodig zijn om grond, water, lucht, vee en gewassen ook voor de toekomst gezond en voedzaam te houden, is geen sinecure. Ook wie zich daarvoor inzetten mogen we dankbaar zijn.
Vieren
In de verschillende oogstdankvieringen in oktober zal deze meervoudige dankbaarheid worden gevierd. Maar ook tijdens de opening van het nieuwe pastorale jaar krijgt zij een plek. Na de viering zal namelijk de Laudato Si-tuin rond de pastorie van de H. Hippolytuskerk feestelijk worden geopend. Een tuin waarin vrijwilligers bijdragen aan de zorg voor de Schepping, waartoe wijlen paus Franciscus heeft opgeroepen. Een tuin waarin ieder zich kan verwonderen over de goede gaven die de natuur ons schenkt. En een tuin die ruimte en bron mag zijn tot leven en voeding voor velen. Wees er welkom!
