De meimaand staat weer voor de deur. In deze Paastijd zijn we niet alleen met Jezus onderweg naar Hemelvaart en Pinksteren, maar ook Maria eist haar plek op middels tradities als het bidden van de rozenkrans. Ook deze maand zal dat in onze vier kerken weer een mooie plek krijgen. Maria, ze is een onmisbare heilige in ons katholieke geloof en bij velen neemt ze een prominente plaats in. Ontelbaar veel kerken zijn aan haar gewijd, van kleine kapelletjes tot bedevaartsoorden. Wereldwijd zijn er indrukwekkende processies in haar naam. Ze is bijzonder geliefd in de schilder- en beeldhouwkunst en het muzikale oeuvre dat aan haar wordt opgedragen is schier oneindig. Ave Maria, het Magnificat, de Maria-antifonen en het Stabat Mater zijn wereldberoemde voorbeelden. En iedereen kent de Nederlandstalige varianten als O Sterre der Zee en Wij groeten U o Koningin. Zelfs in de popmuziek is Maria omarmt.
In de volksdevotie is Maria alomtegenwoordig als heilige. Het was tenslotte God zelf die haar heeft uitverkoren om zijn Zoon te dragen. Ondanks dat ze volledig mens was. Of misschien wel juist omdat ze volledig mens was. Maria droeg haar lotsbestemming onvoorwaardelijk en een Zoon werd ons geschonken, dankzij haar. Eind vorig jaar kwam het Vaticaan met een standpunt dat Maria niet de naam “medeverlosseres” mag dragen. Het is de uitkomst in een discussie die al sinds het midden van de twintigste eeuw woedt en die sinds Johannes Paulus II (1978-2005) weer duidelijk aan kracht had gewonnen. De Poolse paus sprak immers meerdere malen over “Maria als medeverlosseres”. (1) Ongeacht de uitkomst zegt het iets over de status van Maria en de plaats die ze inneemt; als dochter, moeder en bruid. Terugblikkend op mijn eigen opvoeding had de Bijbel behoudens een plek in de boekenkast niet een hele duidelijke plaats, terwijl Maria er altijd was, in het tafelgebed, maar ook als beeldje. In stilte aanwezig in de huiskamer. Ook nu nog. Eigenlijk heel vanzelfsprekend.
Maria biedt troost, is begripvol. Ze ontwart onze knopen en ze is het hele jaar door een moeder voor ons allen. Als gelovigen vinden we iets bij haar wat we nergens anders vinden. Ofschoon God in Jezus mens geworden is, ervaren velen Maria als toegankelijker. En ook onze eigen moeders beantwoorden niet altijd aan onze behoeften. In Maria komen het immanente en het transcendente samen. Ze is menselijk en goddelijk tegelijk en daarom dichtbij. Maria was een leek, had niet het ambt en de bevoegdheid van de apostelen, maar ze leefde helemaal naar het woord van God. En zie hoe we haar herinneren. Ze is ons voorbeeld in geloof, hoop en liefde. Maar laten we niet vergeten, Maria is vrouw. En ook al hebben we vandaag de dag ‘het begrip vrouw’ ontdaan van haar oorspronkelijke betekenis, op geloofsniveau weten we nog heel goed wat dit betekent.
1) https://www.kn.nl/algemeen/maria-medeverlosseres-voor-wie-is-die-titel-nou-verwarrend/
