Op 25 mei verscheen de eerste encycliek van paus Leo XIV: Magnifica humanitas (Over de bescherming van de mens in het tijdperk van kunstmatige intelligentie). Daarin verbindt hij de sociale leer van de Kerk met de kansen en risico’s van moderne technologie. Volgens de paus heeft iedere generatie de opdracht een rechtvaardige en menselijke samenleving op te bouwen, maar bestaat ook steeds het gevaar van nieuwe vormen van ongelijkheid en onmenselijkheid. Daarom brengt hij de uitgangspunten van de katholieke sociale leer opnieuw onder de aandacht: het algemeen welzijn, de universele bestemming van goederen, subsidiariteit, solidariteit en sociale rechtvaardigheid.
Paus Leo erkent dat digitalisering, kunstmatige intelligentie en robotica veel goeds kunnen brengen, bijvoorbeeld voor gezondheidszorg, onderwijs en milieubescherming. Tegelijk waarschuwt hij dat technologie niet neutraal is, maar altijd de waarden weerspiegelt van degenen die haar ontwikkelen en gebruiken. Centraal in de encycliek staat de menselijke waardigheid. Die is volgens de paus geen gevolg van talent, bezit of prestaties, maar een gave van God. Vanuit die overtuiging bespreekt hij onder meer waarheid, arbeid en vrijheid in de digitale samenleving.
De paus waarschuwt voor desinformatie en manipulatie via digitale platforms en kunstmatige intelligentie. Een gezonde democratie vraagt volgens hem om respect voor feiten en een gezamenlijke inzet voor het algemeen welzijn. Ook benadrukt hij de waarde van arbeid. Werk is meer dan een bron van inkomen: het stelt mensen in staat hun talenten te ontwikkelen en bij te dragen aan de samenleving.
Daarnaast vraagt paus Leo aandacht voor de vaak onzichtbare menselijke arbeid achter de digitale economie, van datalabeling en contentmoderatie tot de winning van grondstoffen voor elektronische apparatuur. De bestrijding van nieuwe vormen van uitbuiting noemt hij een belangrijke toetssteen voor de ethische ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.
Ook op het gebied van oorlog en vrede ziet de paus grote uitdagingen. Hij roept op tot een ‘beschaving van liefde’, waarin rechtvaardigheid, broederschap en zorg voor elkaar centraal staan. Daarbij wijst hij erop dat iedereen verantwoordelijkheid draagt voor de keuzes die bijdragen aan vrede of juist verdeeldheid.
Aan het slot van zijn encycliek benadrukt paus Leo dat christenen geroepen zijn actief mee te werken aan Gods scheppingswerk. Technologie mag de menselijke vrijheid en verantwoordelijkheid niet verdringen, maar moet ten dienste staan van de mens en het algemeen welzijn. Interesse om de encycliek Magnifica humanitas te lezen. Hij is onder andere in het Engels, Frans en Duits terug te lezen op vatican.va.
